Xem Mục Lục

  KINH ĐẠI BÁT NHÃ BA LA MẬT ĐA - Hán dịch: Pháp Sư Huyền Trang - Việt dịch: Hòa Thượng Trí Nghiêm
(Ấn hành năm 1999 - 24 Tập - 600 Quyển )

 Quyển Thứ 565. Hội thứ năm Phẩm Gốc Chồi thứ 22-2. Hội thứ năm Phẩm Phó Chúc thứ 23. Hội thứ năm Phẩm Thấy Phật Bất Động thứ 24

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa - Tập 23

Quyển Thứ 565
Hội thứ năm Phẩm Gốc Chồi thứ 22-2

Hòa Thượng Thích Trí Nghiêm

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Các Bồ tát đây hành nghĩa sâu thẳm?

Phật bảo Thiện Hiện: Như vậy, như vậy. Các Bồ tát đây hành nghĩa sâu thẳm. Thiện Hiện! Phải biết các Bồ tát đây năng làm việc khó, là nghĩa sở hành tuy lại sâu thẳm mà đối pháp Thanh văn bậc Ðộc Giác năng chẳng tác chứng.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Như tôi hiểu nghĩa Phật đã nói đó, các Bồ tát này sở tác chẳng khó, chẳng nên nói kia năng làm được việc khó. Sở dĩ vì sao? Vì các Bồ tát này sở chứng thâm nghĩa đã bất khả đắc, năng chứng Bát nhã Ba la mật đa cũng bất khả đắc, pháp chứng, kẻ chứng, chỗ chứng, thời chứng cũng bất khả đắc.

Nếu các Bồ tát nghe lời như thế tâm chẳng chìm đắm cũng chẳng lo hối, chẳng kinh chẳng sợ là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Các Bồ tát đây khi hành như thế chẳng thấy các tướng, cũng lại chẳng thấy ta hành Bát nhã Ba la mật đa mà gần Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề, xa lìa Thanh văn bậc Ðộc Giác thảy. Các Bồ tát này với việc như thế cũng chẳng phân biệt.

Ví như hư không chẳng khởi nghĩ này: Ta cách việc kia hoặc xa hoặc gần. Sở dĩ vì sao? Vì hư không không động, không phân biệt vậy. Bát nhã Ba la mật đa thẳm sâu cũng lại như thế, chẳng khởi nghĩ này: Thanh văn Ðộc Giác cách ta là xa, Vô thượng Bồ đề cách ta là gần. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp không phân biệt vậy.

Ví như huyễn sĩ chẳng khởi nghĩ này: Chất huyễn thầy huyễn cách ta là gần, các kẻ bàng quan cách ta là xa. Sở dĩ vì sao? Vì kẻ huyễn hóa ra không phân biệt vậy. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng lại như thế, chẳng khởi nghĩ này: Thanh văn Ðộc Giác cách ta là xa, Vô thượng Bồ đề cách ta là gần. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm đối tất cả pháp không phân biệt vậy. Dụ bóng tượng thảy nên biết cũng như thế.

Ví như Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác đối tất cả pháp không ưa không ghét. Sở dĩ vì sao? Vì Như Lai dứt hẳn tất cả phân biệt ưa ghét thảy vậy. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng lại như thế, đối tất cả pháp không ưa không ghét. Sở dĩ vì sao? Vì Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm tất cả phân biệt đều dứt hẳn vậy.

Ví như kẻ Như Lai biến hóa ra, dù có sở tác mà không phân biệt. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng lại như thế, dù năng thành xong sự nghiệp sở tác mà không phân biệt.

Ví như thợ giỏi tạo tác các thứ máy móc nam nữ thảy, các máy móc đây dù có động tác mà không phân biệt. Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm cũng lại như thế, dù làm các thứ sự việc nên làm mà không phân biệt.

Khi ấy, Xá Lợi Tử bảo Thiện Hiện rằng: Nếu các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm là hành pháp bền chắc hay hành pháp chẳng bền chắc?

Thiện Hiện trả lời: Nếu các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, hành pháp chẳng bền chắc, chẳng hành pháp bền chắc.

Khi ấy, có vô lượng Thiên tử cõi Dục khởi nghĩ này rằng: Nếu các Bồ tát hằng phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, dù hành Bát nhã Ba la mật đa nghĩa thú sâu thẳm mà đối thật tế năng chẳng tác chứng, chẳng rơi Thanh văn và bậc Ðộc Giác. Do nhân duyên đây rất là hiếm có, năng làm việc khó, tất cả thế gian đều nên kính lễ.

Cụ thọ Thiện Hiện biết tâm các Thiên tử đã nghĩ, bèn bảo đó rằng: Nếu các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm chẳng chứng thật tế, chẳng rơi Thanh văn và bậc Ðộc Giác chẳng hiếm có lắm, chưa là việc khó. Nếu các Bồ tát biết tất cả pháp và các hữu tình rốt ráo chẳng có, đều bất khả đắc, mà phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, mặc giáp tinh tiến, thề độ vô lượng vô biên hữu tình khiến vào cõi Vô dư bát Niết bàn, mới rất hiếm có, năng làm việc khó.

Thiện Hiện phải biết: Nếu các Bồ tát dù biết các pháp và các hữu tình đều bất khả đắc mà phát tâm Vô thượng Chánh đẳng giác, mặc giáp tinh tiến vì muốn điều phục các loại hữu tình, như có vì muốn điều phục hư không, mặc giáp bền chắc, chiến cùng hư không. Vì cớ sao?

Các Thiên tử! Vì hư không lìa nên hữu tình cũng lìa. Vì hữu tình lìa nên áo giáp cũng lìa. Vì hữu tình lìa nên việc nhiêu ích cũng lìa. Vì hữu tình lìa nên năm uẩn cũng lìa. Vì hữu tình lìa nên tất cả pháp cũng lìa. Nếu các Bồ tát nghe lời như thế, tâm chẳng chìm đắm, cũng chẳng lo hối, chẳng kinh chẳng sợ là hành Bát nhã Ba la mật đa.

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Thiện Hiện rằng: Vì nhân duyên nào các Bồ tát này nghe lời như thế tâm chẳng chìm đắm, cũng chẳng lo hối, chẳng kinh chẳng sợ?

Cụ thọ Thiện Hiện thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Vì tất cả pháp đều xa lìa vậy, vô sở hữu vậy. Sở dĩ vì sao? Các Bồ tát này đối tất cả pháp hoặc năng chìm thảy, hoặc sở chìm thảy, hoặc xứ chìm thảy, hoặc thời chìm thảy, hoặc kẻ chìm thảy, đo đây chìm thảy đều vô sở đắc, vì tất cả pháp bất khả đắc vậy.

Nếu các Bồ tát nghe việc như thế tâm chẳng chìm đắm, cũng chẳng lo hối, chẳng kinh chẳng sợ là hành Bát nhã Ba la mật đa. Nếu các Bồ tát khi hành như thế, các trời Ðế Thích, Ðại Phạm thiên vương chủ thế giới thảy đều cùng kính lễ.

Phật bảo: Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế, chẳng những hằng được trời Ðế Thích, Ðại Phạm thiên vương chủ thế giới thảy đều cùng kính lễ, các Bồ tát này cũng được hơn đây trời Cực quang tịnh, hoặc trời Biến tịnh, hoặc trời Quảng quả, hoặc trời Tịnh cư và các trời, rồng, a tố lạc thảy đều chung kính lễ. Cũng được chư Phật Bồ tát mười phương vô lượng vô số vô biên thế giới đều chung hộ niệm.

Thiện Hiện! Phải biết các Bồ tát này thường được chư Phật, chúng các Bồ tát và các trời, rồng, a tố lạc thảy nhớ nghĩ giữ hộ, nên công đức căn lành thêm lớn từng niệm niệm, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề.

Thiện Hiện! Phải biết các Bồ tát này đã trụ ngôi Bồ tát chẳng quay lui. Giả sử tất cả hữu tình thế giới chư Phật mười phương ngang cát Căng già đều biến làm ma, các ma nhiều đây lại đều mỗi hóa làm bấy nhiêu ác ma. Các ác ma này đều có vô lượng vô số thần lực. Các ác ma ấy dùng hết thần lực chẳng thể lưu nạn các Bồ tát đây khiến chẳng năng hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm và đối Bồ Ðề hoặc có quay lui được.

Thiện Hiện phải biết: Nếu các Bồ tát trọn nên hai pháp, tất cả ác ma chẳng thể ngăn ngại. Những gì là hai? Một là quán sát tất cả pháp không. Hai là chẳng bỏ tất cả hữu tình.

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát trọn nên hai pháp, tất cả ác ma chẳng thể ngăn ngại. Những gì là hai? Một là như nói thảy đều làm được. Hai là thường được chư Phật hộ niệm.

Thiện Hiện phải biết: Nếu các Bồ tát thành tựu hai thứ thắng pháp như thế, các thiên thần thảy thường đến lễ kính, gần gũi cúng dường, thỉnh hỏi khuyến phát, nói lời như vầy: "Lành thay, Ðại sĩ! Ngài năng như thật hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, mau được an trụ trí địa chư Phật. Tất cả hữu tình kẻ không nương cậy năng làm nương cậy, kẻ không cứu hộ năng làm cứu hộ, kẻ không nhả cửa năng làm nhà cửa, kẻ không chỗ tới năng làm chỗ tới, kẻ không cồn bãi năng làm cồn bãi, kẻ không nương về năng làm nương về, năng làm ánh sáng cho kẻ tối tăm, năng làm tai mắt cho kẻ điếc mù".

Vì cớ sao? Thiện nam tử! Nếu năng an trụ được Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm phương tiện khéo léo, mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề, tất cả ác ma chẳng thể làm lưu nạn được.

Thiện Hiện phải biết: Nếu các Bồ tát năng khéo an trụ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm thời được chư Phật Thế Tôn mười phương vô lượng vô số vô biên thế giới, ngự giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi danh tự dòng họ sắc tướng công đức. Như Ta ngày nay ở giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi Bồ tát Bảo Tràng và các Bồ tát hiện trụ chỗ Phật Bất Ðộng tịnh tu phạm hạnh, trụ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm các Bồ tát thảy danh tự dòng họ sắc tướng công đức.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Tất cả Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác đều ngự giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi tất cả Bồ tát danh tự dòng họ sắc tướng công đức chăng?

Phật nói: Chẳng phải vậy. Nếu các Bồ tát đã đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề được chẳng quay lui hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo. Các Bồ tát này nhờ các Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác ngự giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi danh tự dòng họ sắc tướng công đức.

Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: Vả có Bồ tát chưa đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề được chẳng quay lui, mà nhờ Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác ngự giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi danh tự dòng họ sắc tướng công đức chăng?

Phật nói: Cũng có. Nghĩa là các Bồ tát dù đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề chưa được chẳng lui, mà tu Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo, các Bồ tát này cũng nhờ Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác ngự giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi danh tự dòng họ sắc tướng công đức. Như có Bồ tát theo Phật Bất Ðộng khi làm Bồ tát mà học chỗ tu, mà trụ chỗ hành, tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo. Lại có Bồ tát theo Bảo Tràng Bồ tát thảy mà học chỗ tu, mà trụ chỗ hành, tu hành Bát nhã Ba la mật đa phương tiện khéo léo. Các Bồ tát này dù đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề chưa được chẳng lui, mà nhờ Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác ngự giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi danh tự dòng họ sắc tướng công đức.

Lại nữa, Thiện Hiện! Có các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối tất cả pháp trong pháp vô sanh dù rất tin hiểu mà chưa chứng được Vô sanh pháp nhẫn; đối tất cả pháp tánh rốt ráo không dù rất tin hiểu mà đối bậc Bồ tát chẳng quay lui chưa được tự tại; mặc dù trụ các pháp tánh đều vắng lặng mà chưa được vào bậc chẳng quay lui. Các Bồ tát này cũng nhờ Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác, ngự giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi danh tự dòng họ sắc tướng công đức.

Thiện Hiện phải biết: Nếu các Bồ tát nhờ Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác ngự giữa đại chúng tự nhiên vui mừng xưng nêu khen ngợi danh tự dòng họ sắc tướng công đức, các Bồ tát này vượt bậc Nhị thừa, gần Ðại Bồ Ðề, hoặc đã được nhận ký chẳng quay lui, hoặc gần sẽ nhận ký chẳng quay lui.

Hội Thứ Năm
Phẩm Phó Chúc Thứ 23

Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu các Bồ tát nghe thuyết bao nhiêu nghĩa thú Bát nhã Ba la mật đa rất sanh tin hiểu, không nghi không ngờ, chẳng mê chẳng mờ, chỉ khởi nghĩ này: "Như Phật đã thuyết lý thú tất nhiên định chẳng điên đảo". Các Bồ tát này quyết định sẽ ở chỗ Phật Bất Ðộng và chỗ các Bồ tát Ma ha tát rộng nghe Bát nhã Ba la mật đa, đối thâm nghĩa thú năng sanh tin hiểu. Ðã tin hiểu rồi siêng tu phạm hạnh, sẽ được trụ bậc chẳng quay lui. Trụ bậc này rồi mau chứng Bồ Ðề.

Thiện Hiện phải biết: Nếu các Bồ tát chỉ nghe Bát nhã Ba la mật đa hãy được vô biên công đức thắng lợi, huống rất tin hiểu, như nói tu hành. Các Bồ tát này gần Nhất thiết trí trí, an trụ chơn như, mau chứng Bồ Ðề tuyên nói pháp yếu.

Bấy giờ, Thiện Hiện bèn thưa Phật rằng: Pháp lìa chơn như không riêng khá được, vì nói pháp nào gần Nhất thiết trí, an trụ chơn như, ai chứng Bồ Ðề, ai nói pháp yếu?

Phật bảo Thiện Hiện: Như vậy, như vậy. Pháp lìa chơn như đều bất khả đắc, nói những pháp nào gần Nhất thiết trí, năng trụ chơn như, mau chứng Bồ đề, tuyên nói pháp yếu. Tự tánh chơn như hãy bất khả đắc, huống có các pháp năng có sở tác. Vì theo thế tục nên tác thuyết như vậy.

Bấy giờ, Thiên Ðế Thích bèn thưa Phật rằng: Bát nhã Ba la mật đa như thế lý thú sâu thẳm cực khó tin hiểu. Nếu các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, dù biết các pháp đều bất khả đắc mà cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề, muốn vì hữu tình tuyên nói pháp yếu, là việc rất khó. Chúng các Bồ tát nghe thuyết lời đây tâm chẳng chìm đắm, không nghi không ngờ, chẳng mê chẳng mờ, việc như thế thảy rất là hiếm có.

Bấy giờ, Thiện Hiện bảo Thiên Ðế Thích rằng: Như ngươi đã nói, chúng các Bồ tát nghe lời như thế tâm chẳng chìm đắm, không nghi không ngờ, chẳng mê chẳng mờ, việc như thế thảy rất hiếm có ấy.

Kiều Thi Ca! Chúng các Bồ tát hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm quán pháp đều không, trọn vô sở hữu, ai chìm ai đắm, ai nghi ai ngờ, ai mê ai mờ. Vậy nên việc này chưa là hiếm có. Nhưng bởi hữu tình ngu si điên đảo, chẳng thể thông suốt được các pháp đều không, nên cầu Bồ đề muốn vì tuyên nói phương tiện khéo léo, chẳng phải cực là khó.

Thiên Ðế Thích nói: Tôn giả Thiện Hiện có các nói ra không chẳng nương không. Vậy nên, đã nói thường không trệ ngại. Như có lấy tên bắn ngửa hư không, hoặc gần hoặc xa đều không trệ ngại.

Khi ấy, Thiên Ðế Thích bèn thưa Phật rằng: Tôi với Tôn giả Thiện Hiện đã nói, vì thuận thật ngữ pháp ngữ Như Lai, đối pháp tùy pháp là chánh thuyết ư?

Bấy giờ, Thế Tôn bảo Thiên Ðế Thích: Ngươi cùng Thiện Hiện có nói các lời đều thuận thật ngữ pháp ngữ Như Lai, đối pháp tùy pháp đều là chánh thuyết. Vì cớ sao? Kiều Thi Ca! Cụ thọ Thiện Hiện sở hữu biện tài không chẳng nương không mà thi thiết vậy.

Sở dĩ vì sao? Cụ thọ Thiện Hiện quán tất cả pháp đều rốt ráo không. Hãy chẳng đắc Bát nhã Ba la mật đa, huống đắc kẻ năng hành Bát nhã Ba la mật đa. Hãy chẳng đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề, huống đắc kẻ năng chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề. Hãy chẳng đắc Nhất thiết trí trí, huống đắc kẻ năng chứng Nhất thiết trí trí. Hãy chẳng đắc chơn như, huống đắc kẻ năng chứng chơn như thành Như Lai. Hãy chẳng đắc tánh vô sanh, huống đắc kẻ năng chứng tánh vô sanh. Hãy chẳng đắc Bồ tát, huống đắc kẻ năng chứng Phật Bồ Ðề. Hãy chẳng đắc mười lực, bốn vô sở úy, huống đắc kẻ năng chứng mười lực, bốn vô sở úy. Hãy chẳng đắc pháp, huống đắc kẻ năng thuyết pháp.

Kiều Thi Ca! Cụ thọ Thiện Hiện đối tất cả pháp trụ trụ xa lìa, trụ vô sở đắc, so các Bồ tát sở trụ hạnh trụ mầu nhiệm Bát nhã Ba la mật đa trăm phần chẳng kịp một, ngàn phần chẳng kịp một, cho đến cực số phần cũng chẳng kịp một.

Kiều Thi Ca! Các Bồ tát này sở trụ hành trụ mầu nhiệm Bát nhã Ba la mật đa, trừ trụ Như Lai, đối trụ các Bồ tát và các Thanh văn, Ðộc Giác thảy là tối là thắng, là tôn là cao, là diệu là vi diệu, là thượng là vô thượng.

Vì vậy nên, Kiều Thi Ca! Nếu các Bồ tát muốn đối trong chúng tất cả hữu tình là tối là thắng, là tôn là cao, là diệu là vi diệu, là thượng là vô thượng ấy, phải trụ Bát nhã Ba la mật đa.

Bấy giờ, trong chúng vô lượng vô số trời Ba mươi ba nghe pháp vui mừng, đều lấy hương hoa nhiệm mầu trên trời dâng rải lên Thế Tôn và các Bồ tát. Sáu trăm Bí sô đều từ tòa dậy, gối hữu chấm đất, chấp tay hướng Phật. Vì thần lực Phật nên đều trong lòng tay hưong hoa nhiệm mầu tự nhiên đầy rẫy. Chúng Bí sô này nhảy nhót vui mừng, đều đem hoa đây dâng rải lên Phật. Ðã rải hoa rồi đồng phát nguyện rằng: Chúng tôi đồng đây thắng lực căn lành nguyện thường an trụ Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, hạnh trụ nhiệm mầu mau tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề.

Bấy giờ, Thế Tôn liền bèn mĩm cười. Như Phật pháp thường từ nơi diện môn phóng nhiều thứ sắc quang: xanh vàng đỏ trắng hồng tía bích lục, vàng bạc pha lê, soi quanh vô biên cõi nước chư Phật, trên đến Phạm thế giới suốt phong luân, lần trở về lại, chuyển quanh Phật hữu qua ba vòng rồi, vào từ trên đảnh.

Khi ấy, A Nan Ðà liền từ tòa dậy chấp tay lễ Phật, bạch Thế Tôn rằng: Nhân nào duyên gì hiện mỉm cười đây?

Bấy giờ, Phật bảo A Nan Ðà rằng: Các Bí sô đây ở trong kiếp Tinh dụ đời đương lai đều được làm Phật, đồng danh Tán Hoa, đầy đủ mười hiệu, số Tăng Thanh văn tất cả ngang nhau, Phật thọ cũng ngang hai mươi ngàn kiếp, tùy trụ chỗ nào rưới mưa hoa năm sắc. Do nhân duyên này nên Ta mỉm cười. Nếu các Bồ tát muốn được an trụ trụ tối thắng ấy, nên trụ Bát nhã Ba la mật đa. Nếu các Bồ tát muốn được an trụ Như Lai ấy, nên trụ Bát nhã Ba la mật đa.

Khánh Hỷ phải biết: Nếu các Bồ tát kẻ tinh siêng tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm khiến rốt ráo, các Bồ tát này đời trước hoặc từ trong người chết rồi sanh lại chỗ đây, hoặc chết từ trên trời Ðỗ sử đa sanh đến trong người. Sở dĩ vì sao? Vì hai chỗ như vậy dễ hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng phải các chỗ khác vậy.

Khánh Hỷ phải biết: Như Lai hiện thấy nếu các Bồ tát tinh tiến tu hành Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, đối thân mạng của cải không điều đoái tiếc, quyết định đối Vô thượng Chánh đẳng Bồ Ðề được chẳng quay lui.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu các Bồ tát lóng nghe thọ trì đọc tụng biên chép Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm, chỉ hiện khuyên dẫn, khen gắng vui mừng các thiện nam tử thảy trụ Bồ tát thừa, các Bồ tát này từng ở quá khứ vô lượng chỗ Phật trồng các căn lành, chẳng phải chỉ chỗ Thanh văn Ðộc Giác thảy.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu các Bồ tát tu học Bát nhã Ba la mật đa chẳng kinh chẳng sợ, thọ trì đọc tụng, buộc niệm suy gẫm, hoặc pháp hoặc nghĩa, hoặc văn hoặc ý đều khéo thông suốt, tùy thuận tu hành, các Bồ tát thời là hiện thấy chúng ta Như Lai Ứng Chánh Ðẳng Giác.

Lại nữa, Khánh Hỷ! Nếu các Bồ tát thuyết bấy nhiêu nghĩa thú Bát nhã Ba la mật đa sâu thẳm như thế rất sanh tin hiểu, chẳng sanh hủy báng, chẳng có trở ngại, các Bồ tát này đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, ở chỗ chư Phật trồng nhiều căn lành, cũng được v